Chương 33: Lên Đài Hát Vở Ngọc Trâm Ký
Hắn ngẩng đầu nhìn lên, trên một cây liễu lớn phía đông bắc có một tên nha dịch đang trèo, hai mắt trợn tròn, mũi đao chĩa thẳng về phía mình. Kẻ ấy ở trên cao nhìn xuống, tầm mắt tự nhiên rộng mở, liếc mắt một cái đã phát hiện ra tung tích của Diệp Thanh Lam. May mà ở giữa còn cách hai con hẻm, hắn nhất thời chưa qua được.
Diệp Thanh Lam bật dậy như cá chép quẫy mình, lao vào một nhà dân bên đường, xuyên qua giếng trời, xông vào trong nhà, rồi từ cửa sổ sau lật ra ngoài. Suốt dọc đường đâm đổ bàn ghế, đánh vỡ nồi bát gáo chậu, những thứ đó cũng không cần kể tỉ mỉ. Nhà ấy chỉ có một phụ nhân ở nhà, đang ngồi trong phòng làm kim chỉ, chợt nghe tiếng loảng xoảng, chạy ra xem, chỉ thấy một bóng xanh nhanh đến vô cùng vụt qua, còn tưởng là sơn tinh yêu quái, sợ đến mức kêu la oai oái.
Diệp Thanh Lam liên tiếp xông qua mấy nhà dân, cứ thế từ trong mê cung đâm ra một con đường thẳng, một hơi xông vào giữa cánh đồng rộng lớn. Đúng tiết xuân canh, nông dân vừa mới gieo hạt, khắp đất đều là những mầm non xanh biếc lấm tấm, tràn đầy sức sống bừng bừng, nhìn thấy khiến lòng người vui vẻ.
Hắn chạy dọc theo bờ ruộng một lúc, lại nghe thấy tiếng nha dịch hô quát, nghe giọng nói ít nhất cũng có ba người.
Lục Băng tổng cộng mang năm người đến Kiều Lăng, vì truy bắt một tên ngốc như hắn mà đã phái đi ba người, quả là tương đối coi trọng hắn.
Hắn cắn răng, phân biệt phương hướng, chạy về phía bờ kênh. Cùng lắm thì lại dùng thủy độn thêm một lần nữa.
Chạy chừng một khắc, hắn đến bãi đất trống nơi trước đó làm pháp sự, chỉ thấy lại có hương thân tụ tập, chỉ là người không đông như vậy, ba năm người thành một nhóm, thưa thớt lác đác.
Từ xa, một đội người khoác lụa đỏ treo lụa xanh đi tới, tổng cộng có mười lăm người, có nam có nữ, khiêng hai chiếc rương gỗ lớn, dẫn đầu là một nam nhân ngoài bốn mươi tuổi, tướng mạo tuấn lãng.
Lập tức có người đón lên, hỏi: “Phó ban chủ, hôm nay diễn vở gì?”
Nam nhân tuấn mỹ kia chắp tay nói: “Xin lỗi, người đóng vai tiểu sinh bị cảm lạnh, cổ họng hỏng rồi, hôm nay không diễn được. Chúng ta phải ở trong thôn nghỉ ngơi vài ngày. Tướng công không ngại hôm khác hãy đến lại.”
Bốn phía vang lên một tràng thở dài than vãn.
“Ta đặc biệt chạy hơn mười dặm đường núi tới đây!”
“Pháp sự không làm thành, kịch cũng không xem được, thật là xui xẻo!”
“Sáng nay ra cửa không xem hoàng lịch…”
Phó ban chủ cười tủm tỉm xin lỗi: “Chư vị nâng đỡ, thật không dám nhận, hôm khác lại đến nhé!”
Diệp Thanh Lam chợt nảy ra một kế, bước lên nắm lấy tay ban chủ: “Chẳng phải chỉ là tiểu sinh thôi sao, để ta hát!”
Phó ban chủ sửng sốt: “Ngươi?!”
“Ta chính là người mê kịch của các ngươi! Một ngày không xem kịch, ăn cơm cũng không thấy ngon. Nhiều phụ lão hương thân ở đây như vậy, hôm nay bất luận thế nào cũng phải diễn một vở!”
Phó ban chủ vừa kinh vừa nghi: “Chúng ta vốn định diễn vở Ngọc Trâm Ký, tướng công biết hát sao?”
Diệp Thanh Lam thầm mừng, vở kịch này hắn đã nghe hai lần, điệu hát lời hát còn nhớ được bảy tám phần.
Hắn vỗ ngực: “Phó ban chủ yên tâm, đảm bảo hát hay hơn tiểu sinh của các ngươi!”
Câu này quá ngông cuồng tự đại, mọi người trong gánh hát đều lộ vẻ không vui.
Diệp Thanh Lam quay đầu nói: “Mọi người đừng vội đi nhé! Hôm nay Diệp mỗ sẽ trổ tài cho hương thân xem!”
Mọi người nào có ai biết Diệp mỗ là ai. Chỉ thấy hắn nói cười tự nhiên, thần sắc tiêu sái, như đang ở nhà mình, ắt hẳn là người trong huyện này không nghi ngờ gì. Có mấy người nhìn dung mạo hắn dường như có chút quen mắt, giống như không lâu trước đây vừa mới gặp, nhưng không nghĩ sâu thêm.
Trong đám người mê kịch, có người biết hát kịch vốn chẳng có gì lạ, thậm chí không thiếu người tài nghệ cao siêu. Liền có người hùa theo nói: “Phó ban chủ, ngươi cứ để hắn lên sân khấu đi!”
“Ít nhiều hát hai câu, đừng làm mất hứng của mọi người!”
Phó ban chủ đánh giá Diệp Thanh Lam một lát, hơi trầm ngâm, nói: “Vậy tướng công hãy học thuộc lời trước, đợi chúng ta dựng sân khấu xong thì bắt đầu hát.”
Hương thân nghe nói có kịch để xem, đồng thanh hoan hô.
Diệp Thanh Lam dặn cô gái đang khuân rương gỗ: “Mau đến hóa trang cho ta, tại hạ nằm mơ cũng mong được lên sân khấu, lần này coi như được toại nguyện rồi!”
Cô gái nhỏ khuân rương bĩu môi, đặt rương xuống, từ trong đó bưng ra dầu màu và đầu diện. Nàng bôi trái một nét, trát phải một nét lên mặt Diệp Thanh Lam, lại lấy ra một bộ hí phục đã hơi cũ, bảo hắn mặc vào. Dầu màu vô cùng dày và dính, bôi lên mặt như một lớp xi măng. Diệp Thanh Lam soi gương nhìn, giật mình kinh hãi. Với bộ dạng này, chỉ sợ ngay cả A Viêm cũng không nhận ra hắn, càng đừng nói đến đám nha dịch đang đuổi theo.
Gánh hát dùng bốn cây sào tre chống lên một tấm vải đỏ, coi như sân khấu. Hương thân khuân đến mấy chiếc ghế dài, vây thành một nửa vòng rồi ngồi xuống.
Hoa đán đội xong đầu diện, võ sinh ở bên cạnh kéo giãn gân cốt. Phó ban chủ ghé vào tai hắn nhắc nhở: “Lát nữa nhìn thủ thế của ta mà lên sân khấu.”
Diệp Thanh Lam miệng đầy đáp ứng.
Nhạc ban bưng ra một mặt chiêng, vừa mới gõ một cái, chỉ thấy ba tên nha dịch đeo đao từ đường nhỏ chạy tới.
“Có thấy một tên điên đi qua không?”
Mọi người nhìn nhau ngơ ngác.
Diệp Thanh Lam lại siết chặt cúc áo hí phục.
Nha dịch xông vào đám người, lần lượt đánh giá từng người, không thấy người bọn chúng muốn tìm, chửi mấy câu, lại dọc theo đường nhỏ đuổi tiếp.
Đợi bọn chúng chạy xa, mới có người khẽ lẩm bẩm: “Hốt hoảng như vậy, cũng không biết vì sao mà đến.”
“Tra vụ án cũ gì chứ, cỏ trên mộ Tô tú tài đã cao hơn hai người rồi.”
Diệp Thanh Lam trong lòng khẽ động.
Phó ban chủ gật đầu với nhạc ban, chiêng đồng lại gõ vang, màn lớn kéo ra, vở hay chính thức bắt đầu.
Võ sinh xách một cây thương dài lên sân khấu, liên tiếp lộn mấy vòng, dẫn đến một tràng khen hay.
Võ sinh diễn xong, hoa đán lên sân khấu, tay áo nước vung lên, ê a hát lên. Giọng hát trong trẻo cao vút, như khóc như kể, một chữ có thể vòng đi vòng lại quanh co rất nhiều vòng. Dưới sân khấu có mấy bà lão rút khăn tay ra lau nước mắt.
Âm cuối khó khăn lắm mới hát xong, nhạc ban gõ vài tiếng trống, ngẩng mắt nhìn về phía Diệp Thanh Lam.
Phó ban chủ đẩy đẩy cánh tay hắn: “Đến lượt ngươi rồi!”
Hắn giật mình, ba bước gộp thành hai bước cướp lên sân khấu, cúi đầu nhìn, trong tay vẫn còn nắm kịch bản.
Vô số đôi mắt nhìn chằm chằm vào mặt hắn.
Nhạc nổi lên, hắn hắng giọng, ưỡn ngực ngẩng đầu, đối diện với kịch bản mà “hát” lên: “Phan sinh lên kinh ứng thí tới Trường An, trăng soi thuyền lẻ bóng tự lạnh. Lệ ướt áo xanh ruột muốn đứt, mây núi trùng trùng nước mênh mang. Gió sông tạt mặt thổi người tỉnh, chỉ thấy kia trăng soi lau sậy lạnh.”
Vở Ngọc Trâm Ký ra đời gần trăm năm, còn chưa từng bị người ta diễn thành ra bộ dạng này, không thể nói là lạc điệu sai nhịp, mà là căn bản không có giọng hát, giống như một con ngỗng trắng lớn ăn no thóc, ở ngoài ruộng kêu quàng quạc loạn lên.
Tay kéo đàn của nhạc công bắt đầu run rẩy, dưới sân khấu đầu tiên là kinh ngạc, ngay sau đó là tiếng la ó khắp nơi. Tiểu sinh này, uổng phí một khuôn mặt thanh tú!
“Hát cái gì vậy?”
“Mau xuống đi! Cố ý quấy rối phải không?”
Diệp Thanh Lam gãi gãi đầu. Hắn đã trốn thoát khỏi nha dịch, không cần ở lì đây làm ô uế tai mắt người ta. Hắn thi lễ, định chuồn đi cho nhanh. Nào ngờ Phó ban chủ chặn ở dưới sân khấu, mặt trầm như nước: “Vở chưa diễn xong, ngươi không thể đi!”
“Ta… thật sự không biết hát kịch, ban chủ thứ tội!”
“Kịch lớn hơn trời. Diễn xong rồi đi!”
Trong mắt Phó ban chủ có một luồng hàn ý nghiêm nghị, Diệp Thanh Lam giật mình, đành phải lui về sân khấu.
Phan lang trong vở lên kinh ứng thí, trải qua đủ loại trắc trở, cuối cùng người có tình thành đôi lứa. Đợi Diệp Thanh Lam nhẫn nại “đọc” xong màn cuối cùng, đưa Phan lang trở về bên người thương. Khán giả dưới sân khấu đã sớm chạy đi gần hết.
Phó ban chủ chắp tay hành lễ vòng quanh, lấy ra một cái bát đồng để xin tiền thưởng. Mấy khán giả cuối cùng chưa chạy mất móc ra năm đồng, mười đồng tiền, ném vào trong bát.
Bà lão lúc trước lau nước mắt nắm chặt tay Phó ban chủ không buông: “Tiểu sinh này tìm ở đâu ra vậy, sau này đừng để hắn hát nữa.”
Phó ban chủ cười làm lành: “Không hát nữa, không hát nữa.”
Diệp Thanh Lam mặt dày vô cùng, vui vẻ dặn cô gái nhỏ tẩy trang cho hắn. Cô gái nhỏ lườm hắn một cái: “Tướng công là cố ý lấy chúng ta ra tiêu khiển sao? Bảng hiệu của gánh hát bị làm sập rồi, sau này còn lăn lộn thế nào nữa.”
“Ai, nhìn người khác hát thì dễ, nào ngờ tự mình lên sân khấu, hoàn toàn không phải chuyện như vậy.”
“Ngươi đây căn bản là làm bừa,” cô gái nhỏ cười, hắt nước trong lên mặt hắn, “hát kịch phải luyện công phu từ nhỏ.”
Phó ban chủ nói: “Ta thấy tướng công không phải vì kịch mà đến.”
Không hổ là ban chủ, ánh mắt độc địa.
Diệp Thanh Lam nhìn quanh một vòng, thấy mọi người đã đi hết, khoảng đất trống lớn như vậy chỉ còn lại mình và gánh hát, liền hạ thấp giọng nói: “Thật không giấu giếm, tại hạ là được người ta nhờ, đến đây tra án. Đã khuấy hỏng một vở kịch hay, thật hổ thẹn hổ thẹn.”
“Tra án?” Phó ban chủ tỏ vẻ đã hiểu, “Là vụ án Tô Văn phải không? Ai, vụ án cũ nhiều năm cũng không biết có gì để tra, quan lớn ở kinh thành thật uy phong, người quê chúng ta đều nhìn đến ngây người.”
“Ban chủ mười tám năm trước có ở Kiều Lăng không?”
Hoa đán cười nói: “Gánh hát chúng ta từ khi khai quốc đã hát ở huyện này rồi, ngươi nói ban chủ mười tám năm trước có ở đây không?”
Diệp Thanh Lam móc túi tiền ra, chắp tay nói: “Một mình tại hạ đã hủy hoại một vở Ngọc Trâm Ký, trong lòng vô cùng áy náy, nay sẽ đến tửu lâu tốt nhất toàn huyện mời khách bồi tội, còn mong chư vị nể mặt.”
Phó ban chủ nói: “Không cần tốn kém đâu, chúng ta phải đến trà bằng gần đây nghỉ một lát, tướng công nếu không chê, cùng đến là được.”
Diệp Thanh Lam vui vẻ đi theo mọi người trong gánh hát thu dọn hành trang, vòng qua mấy ngọn núi, đến một gian trà bằng.
Chủ trà bằng hiển nhiên quen thuộc với gánh hát vô cùng, không đợi dặn dò, đã bưng điểm tâm và trà trong ra. Mọi người cùng hắn nói nói cười cười, nói toàn là thổ ngữ Kiều Lăng mà Diệp Thanh Lam nghe không hiểu.
Phó ban chủ rót một chén trà trong đẩy đến trước mặt Diệp Thanh Lam: “Nghề này của chúng ta phải giữ giọng, rượu không thể đụng vào, thức ăn mặn tanh tốt nhất cũng nên ít dính.”
Hoa đán cười nói: “Lời là nói vậy, năm ngoái trong huyện bày tiệc khánh công, ban chủ có uống ít đâu!”
Phó ban chủ cười mắng: “Con nhóc, không có quy củ gì cả.”
Diệp Thanh Lam đột nhiên nhớ ra một chuyện, đang định hỏi kỹ, lại nghe võ sinh thở dài một tiếng: “Non xanh nước biếc không nuôi nổi người ta!”
Trong giọng nói chứa đầy ý vị tang thương. Thuận theo ánh mắt của hắn nhìn ra, bên ngoài trà bằng suối trong chảy xiết, đồng ruộng tỏa hương, mây trắng lững lờ soi bóng xuống ao, lại có một vẻ đẹp mộc mạc riêng.
Diệp Thanh Lam hỏi: “Vì sao lại nói vậy?”
Phó ban chủ nhấp một ngụm trà: “Người trồng trọt làm lụng một năm, nộp xong tiền thuê, nộp xong thuế, thì chẳng còn lại mấy đồng. Như gánh hát chúng ta đây, phải chạy ra ngoài diễn, chỉ một mình Kiều Lăng thì nuôi không nổi.”
“Trồng trọt không được, vậy đọc sách thì sao?”
Ban chủ biết hắn có ý ám chỉ: “Bấm ngón tay tính lại, Tô tú tài đã chết mười tám năm rồi. Đều nói chúng ta hát kịch là tiện tịch, bị người ta coi thường, người đọc sách là người trên người, ta xem ra, đọc sách còn không bằng hát kịch, ít nhất còn sống được. Các ngươi nói có phải không?”
Mọi người trong gánh hát đồng thanh phụ họa.