Chương 102: Phát Tài Nhờ Bán Đồ Tre Cho Tây
Chuyện Cao Phi cắt bỏ bím tóc dài, ngay ngày anh vừa đến Mai Hà đã nhanh chóng lan truyền khắp nơi.
Những người lớn tuổi thì phê phán không ngớt, nhíu mày lắc đầu.
Người trẻ thì không nhịn được mà lén lút bắt chước theo, ba năm người bạn tụ lại một chỗ, cầm kéo lên, “xoẹt” vài cái cho nhau, cắt thành tóc ngắn ngang vai.
Anh nhìn tôi, tôi nhìn anh, chỉ thấy quái dị xấu xí, lại càng buồn cười.
Vì chưa quen với tóc ngắn, ai nấy đều bắt chước Cao Phi, đội mũ tròn. Ai không có mũ tròn thời thượng thì chỉ đành đội chiếc nón cỏ mà cha mẹ vẫn đội khi ra ngoài che nắng lên đầu.
Nhất thời dấy lên từng đợt phong trào cắt bím tóc.
Các thanh niên tài tuấn đều tò mò không biết dưới chiếc mũ tròn của Cao Phi là kiểu tóc mới trông ra sao, nhưng lại không dám đến ngân hàng nhìn trực diện, bèn chạy đến Tứ Thời Xuân, lấy cớ mua đầu sư tử, ngó đầu nhìn sang phía ngân hàng.
Đồ Gia Bảo cũng ở trong số đó, không thấy Cao Phi, anh ta bèn hỏi thẳng Chu Anh Anh: “Mấy hôm nay Cao lão bản không đến Mai Hà sao?”
Tóc ngắn giấu dưới nón cỏ, nhưng lại lộn xộn thò ra mấy sợi tóc mai.
Chu Anh Anh nhìn thấy chỉ muốn cười. Cô vừa tiễn vị khách cuối cùng, thẳng thẳng tấm lưng mỏi nhừ: “Cao lão bản đi An Khánh rồi.”
Bím tóc sau đầu của Ninh Đại Hoa và Trình Diệu Kim vẫn còn dài thượt rủ xuống sau gáy, đương nhiên không nỡ dễ dàng cắt đứt, nhưng vì tò mò, cũng cứ liếc nhìn kiểu tóc mới của đám thanh niên.
“Là đến công ty vận tải đường thủy của anh ấy à?” Đồ Gia Bảo truy hỏi. Lúc anh ta nói chuyện, Ninh Thịnh Tuyết vẫn luôn quấn quanh bên cạnh anh ta, ngây ngốc nhìn anh ta cười ngốc.
“Tôi không biết.” Chu Anh Anh cũng không biết tung tích của Cao Phi.
Chuyến này Cao Phi đi An Khánh, trước khi đi đã nói với cô, vốn định ba năm ngày là về được, nào ngờ đi một lần lại hơn hai mươi ngày, không biết đã gặp phải chuyện rắc rối gì.
Khi gặp lại anh, việc buôn bán của trà quán Tứ Thời Xuân đã khai trương, thương khách nam bắc qua lại dừng chân nghỉ ngơi, trong sảnh tiếng rao hòa lẫn với tiếng trò chuyện quê nhà của khách uống trà thành một mảng.
Chu Anh Anh đã sớm thân quen với mấy vị thương khách, mỗi lần gặp nhau đều phải trò chuyện phiếm vài câu.
Trong đó có một vị bác sĩ truyền giáo người Tây là Hách Hoài Nhân, đã đến bốn lần, ông không chỉ truyền giáo chữa bệnh, mà còn thích sưu tầm những đồ vật cũ và nghề thủ công khéo léo ở nông thôn Trung Quốc.
Ông thích ăn đầu sư tử, nhưng không đụng đến Nhất phẩm canh, còn đối với trà Tiểu Lan Hoa Thư Thành thì khen không ngớt. Lần đầu đến, ông và Anh Anh chỉ là quen biết gật đầu chào nhau, đến lần thứ hai liền thẳng thắn nói rất thưởng thức tính sảng khoái của cô, nguyện kết bạn với cô, và chủ động hỏi, vùng này có món đồ thủ công tinh xảo gì không.
Chu Anh Anh đang cầu còn không được. Sau một hồi trò chuyện, cô liền lấy ra mấy chiếc khăn tay thêu mà mấy hôm trước đã mua giá rẻ từ chỗ Vương nãi nãi ở phố Hà Bắc, tặng ông một chiếc, số còn lại thì nhờ ông mang đến Vu Hồ hoặc Thượng Hải, xem có người bạn Tây nào biết hàng chịu thưởng ngoạn không.
Hách Hoài Nhân mang đồ rời đi, đến nay đã hơn nửa tháng, hiện vẫn chưa có tin tức gì.
Cao Phi không đội mũ, mái tóc ngắn gọn gàng dừng ở bên tai, tóc mái nghiêng nghiêng, phủ trên xương lông mày, để lộ hơn nửa vầng trán, tóc ngắn sau gáy cạo rất ngắn, sát da. Ánh nắng buổi chiều chiếu lên sau gáy anh, sáng bóng, tựa như cây tùng mực mới nhú vào đầu xuân.
Vầng trán và đôi lông mày thẳng tắp, dường như lần đầu tiên để người ta nhìn thấy rõ một đường cong rõ ràng. Bóng ma của thời đại cũ đã trút khỏi vai, lúc này anh mang theo khí phách sắc bén của thanh niên mới, đứng thẳng trước mặt Chu Anh Anh, mỉm cười nhìn cô.
“‘Trà Tây’ mà em muốn, anh mang về cho em rồi.” Anh xách trong tay một gói vải xanh, vòng qua bàn bát tiên, đi thẳng tới.
“Sao lại đi lâu thế?” Chu Anh Anh vô thức hỏi. Cứ tưởng anh sẽ như mọi khi mỉm cười trêu chọc, nào ngờ lần này lại không.
Giữa mày anh thêm vài phần ưu sầu, trong mắt nhìn tới đã mất đi ý cười, giọng nói cũng mang theo chút thương cảm: “Thầy bị người ta ám sát rồi. Đúng lúc anh chuẩn bị rời An Khánh. Mấy ngày nay, anh chính là đang xử lý chuyện này. Đáng hận là, kẻ ám sát đã trốn thoát!”
Câu sau đó, trong giọng anh rõ ràng mang đầy hận ý, trong mắt cũng tràn đầy thù hận.
Chu Anh Anh nghe xong, cả người cứng đờ tại chỗ, nhìn chằm chằm anh. Tuy cô không quen biết Hàn Diễn, nhưng biết danh vọng của ông trong giới học thuật, nghe tin ông bị ám sát, không chỉ cảm thấy chấn động, mà nhiều hơn là đau lòng thay cho Cao Phi.
Cô không biết an ủi anh thế nào, chỉ lặng lẽ nhìn anh thật sâu.
“Cha gần đây cũng càng ngày càng lú lẫn, đến anh cũng sắp không nhận ra nữa.” Anh cụp mi mắt, cười khổ nói, “Ông nghe nói thầy bị ám sát, thì sắp không chống đỡ nổi nữa. Anh Anh, anh đến…”
Chu Anh Anh nghe nửa câu đầu trong lòng đã không chịu nổi, lời phía sau anh còn chưa nói ra, cô dứt khoát cắt ngang.
“Em cùng anh về nhà.” Lần này cô dùng hai chữ “về nhà”, rõ ràng là cô đã thừa nhận thân phận “Bát thiếu nãi nãi” này.
Nụ cười khổ nơi khóe miệng Cao Phi thu lại đôi chút, dịu dàng đáp: “Được, vậy em thu dọn đi, chúng ta lập tức về nhà.”
May mà trong tiệm mọi thứ đã sớm chuẩn bị xong, trong chum lớn ở sân sau đã chuẩn bị sẵn đầu sư tử cho ngày mai và ngày kia, dù cô không ở đó, vẫn có thể mở cửa buôn bán bình thường.
Người hầu nhà họ Cao đều quỳ ngoài sân của Cao lão gia, một mảng đen kịt im lặng, là nghi thức cuối cùng tiễn đưa chủ nhân.
Dưới hành lang trong sân, quản gia đang dẫn mấy bà vú già chải tóc gọn gàng không một sợi rối, lặng lẽ chuẩn bị chậu đồng, khăn mới và gạo nếp dùng để nấu “cơm đảo đầu”. Mọi động tác đều thả thật nhẹ, như sợ kinh động đến điều gì, chỉ trong sự chờ đợi nín thở lộ ra một vẻ căng thẳng trang trọng.
Cảnh tượng này, Chu Anh Anh chưa từng đích thân trải qua, bỗng nhiên bắt gặp, ngực trước tiên thắt lại, ngay sau đó bị nỗi bi thương và trang nghiêm to lớn đè đến không thở nổi.
Bước qua ngưỡng cửa, con cháu nhà họ Cao quỳ đầy phòng khách, chỉ chừa lại một lối đi hẹp hẹp để đi qua.
Chu Anh Anh không dám ngẩng đầu nhìn quanh, chỉ đi theo sau Cao Phi, nặng nề bước những bước nhanh, tiến vào nội thất. Một luồng hơi nóng vì đông người ùa tới, trong khoảnh khắc lan khắp toàn thân.
Nghe tiếng khóc của anh chị em nhà họ Cao, cô bỗng bị lây nhiễm, nước mắt trong nháy mắt trào ra khỏi hốc mắt. Cô cúi gằm đầu, không dám nhìn ông lão đang hấp hối trên giường.
Cao Phi quỳ trước giường, nắm chặt tay Cao lão gia. Chu Anh Anh vội quỳ theo anh, lúc này mới hơi ngước mắt nhìn về phía cụ già.
Cao lão gia nằm trên giường, thân thể gầy đến mức gần như bị chăn gấm nhấn chìm. Hơi thở rất dài, rất đục, ánh mắt đã tan rã, chỉ có ngón tay như cành khô, còn đang vô thức, cực kỳ chậm rãi chỉ ra ngoài cửa sổ, chỉ về phía ánh nắng rực rỡ.
“Đây chính là người sắp chết sao?” Trong lòng cô nghĩ vậy, có chút sợ hãi, nước mắt không ngừng được, không biết là đau lòng cho ông lão sắp lìa đời, hay là sợ hãi cảnh tượng này, tóm lại là khóc cùng một chỗ với anh chị em nhà họ Cao.
Chỉ nghe Cao Phi đột nhiên cất giọng hét lớn: “Cha —” Cô giật mình lập tức ngẩng đầu, đúng lúc đầu Cao lão gia nghiêng sang một bên trước mặt, bàn tay đang chỉ ra ngoài cửa sổ rơi xuống, ngã trên chăn gấm. Chút sinh khí căng chặt cuối cùng trên mặt, như thủy triều rút dần dần tan biến, chỉ còn lại một mảng bình yên triệt để, khóe miệng dường như có một nét thả lỏng cực nhạt, như thể cuối cùng đã trút xuống được điều gì.
Tiếp theo sau đó, là tiếng khóc than bi thống nối tiếp nhau.
Gần như đồng thời, ngoài cửa truyền đến tiếng “thùng thùng” nặng nề, quản gia bắt đầu chỉ huy người hầu treo đèn lồng giấy trắng, tháo dỡ tất cả đồ trang trí màu sắc.
Con cháu các phòng theo thứ tự trưởng ấu nhận áo gai vải tang, các chị khóc đến gần như ngất đi, Chu Anh Anh quỳ bên cạnh các tẩu tẩu, bi thống khóc than.
Cô nhớ lần đầu gặp Cao lão gia, đã cảm nhận được sự ấm áp từ một vị trưởng bối xa lạ, chiếc vòng ngọc khắc hai chữ “Anh Anh” đó, là Cao lão gia đích thân dặn người làm cho cô, cô vô cùng yêu thích, thường trước khi ngủ lấy ra ngắm nghía, nhưng lại chưa từng nỡ đeo.
Sau khi lo xong tang lễ của Cao lão gia, đã là ngày thứ tám Chu Anh Anh rời khỏi Trấn Mai Hà. Buổi chiều hôm đó, cô một mình đánh xe ngựa trở về trấn.
Nhiều ngày không ở đây, các bạn hàng quán xung quanh xúm lại hỏi cô đã đi đâu. Cô chỉ nhạt nhạt cười cười, không nói thẳng cho biết.
Không biết từ ngõ nào có lời đồn, nói mấy ngày nay cô đi dự tang lễ của Cao lão gia, lại còn đồn cô là với thân phận di thái thái của Cao Phi mà tham dự.
Lời đồn vô căn cứ này, làm Ninh Đại Hoa tức đến muốn công khai thân phận Bát thiếu nãi nãi nhà họ Cao của cô trước mặt mọi người.
Nhưng Chu Anh Anh chỉ nhạt nhạt cười cho qua, chẳng thèm để ý những lời đồn đại đó: “Mấy hôm nay tôi không ở đây, trong tiệm đều ổn chứ?”
“Đầu sư tử bán hết rồi, bữa sáng cũng không bán nữa.” Trình Diệu Kim khó xử cười cười, “Đầu sư tử này thực sự là việc tay nghề, tôi với cha cô hai gã đàn ông to lớn, thực sự không làm ra được đầu sư tử tinh xảo ngon miệng như vậy.”
Chu Anh Anh cười cười, buộc tạp dề, đi về phía nhà bếp, bận rộn hẳn lên. Cô vừa về, bữa sáng lập tức mở bán, khách nghe tiếng kéo đến cũng càng lúc càng đông.
Hách Hoài Nhân cũng mang tin tốt đến. Ông nói một thứ tiếng Trung Quốc ngọng nghịu, từ trong túi áo vest móc ra một phong thư đưa cho cô.
“Đây là thư bạn tôi ở Thượng Hải viết tới.” Ông nói, “Ông ấy cũng yêu thích văn hóa Trung Quốc, thích đồ vật Trung Quốc. Nghe nói chỗ các cô có đồ thêu và tiền xu thời nhà Thanh, rất mong muốn đích thân đến, nhưng vì lý do gia đình và công việc, không thể đến được, đành nhờ tôi gửi một ít cho ông ấy. Nếu ông ấy thấy tốt, còn sẽ tiếp tục giới thiệu với bạn bè của ông ấy. Bởi vì ông ấy cũng có mấy người bạn có cùng sở thích.”
Chu Anh Anh mỉm cười lắng nghe, cẩn thận xé phong bì, nhưng vừa trải phẳng tờ giấy thư, chỉ thấy chi chít toàn là chữ Tây, cô một chữ cũng không biết, đành cẩn thận gấp tờ thư lại, cùng với phong bì đưa trả lại cho Hách Hoài Nhân.
Thần sắc cô không đổi, cười nói: “Nếu bạn của ngài yêu thích đồ vật Trung Quốc của chúng tôi, vậy thì dễ rồi. Đúng rồi, bác sĩ Hách Hoài Nhân, tôi còn có một ý tưởng, không biết bên quê nhà của các ngài, có đồ dùng trong nhà đan bằng tre không?”
Thấy Hách Hoài Nhân hơi ngơ ngác, cô đứng dậy đi vào quầy, lấy chiếc ống bút nhỏ tinh xảo xanh biếc đan bằng tre lông trên mặt quầy, đưa cho ông xem.
“Đây là… để cắm bút à?” Ông ngắm nghía hỏi. Hơi gật đầu, trong mắt lộ vẻ hứng thú. Một lát sau quay đầu hỏi, “Đĩa làm bằng nghề này, có không?”
“Đương nhiên có!” Chu Anh Anh đắc ý gật đầu, “Muốn bao nhiêu có bấy nhiêu, chỉ là lúc này trong tiệm không có sẵn. Nếu ngài muốn, chúng tôi có thể làm.”
Hách Hoài Nhân khẽ thở dài: “Thật là quá tốt! Tôi đang muốn mang về một ít bộ đồ ăn thực sự có nghề dệt tay phương Đông, nếu thành, bạn bè nhất định sẽ kinh ngạc. Tôi có lẽ còn có thể lấy rất nhiều, thậm chí mang những thứ này về bán cho người ở chỗ chúng tôi.”
Lời ông nói thành khẩn, rõ ràng đã động lòng với đồ tre đan này.
Chu Anh Anh khóe miệng hàm cười, thuận thế nói: “Vậy… bác sĩ Hách Hoài Nhân có thể giúp tôi bắc cầu, để đồ tre của Trấn Mai Hà chúng tôi, cũng có thể vượt biển, đến quê hương ngài mở mang kiến thức không?”
“Đương nhiên không vấn đề!” Hách Hoài Nhân vô cùng kích động, dường như đặc biệt yêu thích chiếc ống bút trong tay. Ông nhẹ nhàng đặt ống bút lên bàn, từ trong túi trong áo vest rút ra một cây bút máy đen bóng, cắm vào ống bút, hơi ngả người ra sau ngắm nghía, khóe miệng tràn ra ý cười, như đang thưởng thức một bức tranh nhỏ.
Chu Anh Anh muốn cười, nhưng không dám lỗ mãng.
Lúc đầu, cô chỉ lác đác thu mua ở trong trấn một ít khăn tay thêu, nhờ Hách Hoài Nhân bán lại, không ngờ thật sự đổi về từ chỗ người Tây với giá cao gấp mấy chục lần giá ở địa phương. Sau đó một lô quần áo gấm vóc kiểu cũ còn mới chín phần cũng thuận lợi bán đi, từ đó kiếm được một khoản lợi nhuận vô cùng đáng kể.
Nếm được vị ngon, cô liền đi khắp nơi hỏi thăm trong vòng mười dặm tám làng có nghề đan tre không. Nghe nói vùng Trương Mẫu Kiều có thôn dân biết nghề đan tre, cô chọn nửa ngày rảnh rỗi, đánh xe đi tới.
Việc này làm khá thuận lợi. Phụ nữ, cô gái trong thôn nghe nói có một vị nữ chưởng quỹ đến đặt làm đồ tre tinh xảo, lại thanh toán tiền mặt ngay, đều chạy đến hỏi đông hỏi tây.
Có một vị lão nãi nãi họ Chu tay nghề tinh xảo nhất, có thể đan đủ loại chén đĩa lót chén lung linh nhỏ xinh.
Chu Anh Anh bèn mời bà cầm trịch, và chỉ điểm những người tham gia khác, định xong kiểu dáng, số lượng và giá thu hàng, hẹn cứ nửa tháng lại qua lấy hàng một lần.
Bên này bàn bạc xong, chỉ đợi tin tức bên phía Hách Hoài Nhân. Ông ấy cũng giữ chữ tín, rời Mai Hà liền để chuyện này trong lòng, vài phong thư qua lại, với bạn ở Thượng Hải cũng đã bàn xong.
Khi trở lại Mai Hà, ông mặt mày hớn hở, mang tiền hàng thu được từ đợt thêu lần trước, cùng với đơn đặt hàng mà bạn bè thúc giục, cùng đưa cho Chu Anh Anh.
“Bạn của ngài thật sự thích những món thêu của tôi sao?” Nhìn túi tiền căng phồng, cô có chút không dám tin, chỉ cảm thấy không đủ chân thật.
Hách Hoài Nhân cười nói: “Họ đâu chỉ thích. Sau đó trong thư tôi có nhắc, những món thêu này là của vị nữ sĩ Chu Anh Anh mà trên Thân Báo đã nói tới, họ càng cảm thấy quý hiếm, lập tức tranh nhau mua đồ của cô. Họ còn nói, nếu còn có đồ vật kỹ nghệ khác, nhất định phải bán nhiều nhiều cho họ.”
“Đúng rồi, đồ tre có thể giao hàng chưa?” Ông chuyển giọng, vội vàng hỏi, “Tôi đã hứa với bạn rồi, lần này nhất định phải mang hàng đi gặp ông ấy, ông ấy đang chờ kiếm một món lớn đấy.”
Chu Anh Anh đã sớm chuẩn bị xong, vội mỉm cười xua tay mời ông đi về phía sân sau: “Hôm qua vừa mới tới, vẫn còn đầy mùi tre thơm đây.”
Hách Hoài Nhân liếc mắt nhìn qua, chỉ thấy trên khoảng đất trống trong sân, các loại đồ tre đan xếp thành mấy ngọn núi nhỏ xanh vàng xen kẽ. Ông vội vàng bước lên trước, cầm lấy một chiếc đĩa tỉ mỉ ngắm nghía sự đều đặn của sợi nan và sự tinh mịn của miệng khóa.
Chủng loại đồ vật có ống bút, các loại đĩa, giỏ nhỏ tinh xảo, giỏ hoa nhỏ lung linh, lót chén trà, lồng chim, khay trà, xửng hấp, thứ gì cũng có. Giá cả từ ống bút nhỏ nhất là mười đồng xu, đến xửng hấp cỡ lớn là một trăm hai mươi đồng xu, không đồng đều.
Cô trích ra ba phần từ trong đó làm thù lao, số tiền còn lại chia hết cho thôn dân đan lát, tiền trao cháo múc, không hề nợ nần.
Như vậy, cô không chỉ nhà mình có thêm thu nhập, mà còn đưa một đám thợ thủ công trong thôn vào mối buôn bán mới lạ thông ra biển ngoài.
Vì vậy, thôn dân vô cùng cảm kích cô, lại thấy cô làm việc công bằng, bèn càng thêm dụng tâm, đồ vật đan ra càng thêm tinh xảo, tiếng tăm đồ tre của Trấn Mai Hà này, lại cũng trong mối buôn bán xuyên quốc gia nho nhỏ này, lặng lẽ tích lũy lên.
Phụ nữ cô gái ở các thôn xóm xung quanh nghe được chuyện này, đều tìm đến Mai Hà, mò đến trước cửa nhà họ Ninh, tìm kiếm vị con gái nhà họ Ninh này.
Buổi chiều hôm đó, ba vị phụ nhân tìm đến trước cửa nhà họ Ninh, vừa khéo gặp Giang Cúc đang vác cuốc chuẩn bị xuống ruộng cuốc cỏ, vội vây quanh: “Vị đại tỷ này, chị có phải là mẹ của Chu chưởng quỹ không?”
Giang Cúc giật mình, chần chừ gật gật đầu, chỉ nghĩ Chu Anh Anh lại ở ngoài làm chuyện dại dột gì: “Tôi… tôi không phải mẹ nó!”
Sắc mặt ba vị phụ nhân trầm xuống.
Vị lanh lợi hơn một chút vội cười làm lành giải thích: “Đại tỷ đừng sợ, chúng tôi không phải người xấu. Chúng tôi nghe nói Chu chưởng quỹ thu đồ tre ở Trương Mẫu Kiều, bán cho người Tây, để không ít nhà bên Trương Mẫu Kiều kiếm được tiền sống rồi. Mấy người chúng tôi cũng muốn đi theo cô ấy làm, chỉ là không biết cô ấy ở đâu?”
Chuyện này Giang Cúc cũng hơi có nghe nói, vốn tưởng chỉ là buôn bán nhỏ, không ngờ giờ đây con bé này buôn bán càng làm càng lớn, lại thật sự giúp bà con làm ăn buôn bán với người Tây.
“Ồ… là chuyện này à.” Bà thở chậm lại, hất cằm về hướng phố Đông Đại, “Đến Tứ Thời Xuân tìm nó, đó là cửa tiệm của nó.”
Các phụ nhân nghe xong, ùn ùn chạy đi.
Nhìn dáng vẻ vội vội vàng vàng của ba người, Giang Cúc chợt nhớ đã hơn bốn tháng không gặp Chu Anh Anh rồi. Qua ít ngày nữa là đến Tết Đoan Ngọ, có nên gọi nó về nhà ăn bữa cơm đoàn viên không.
Nhưng mà, không có cái cớ để xuống thang, để bà xuống đài thế nào đây?