Chương 87: Đem sổ sách ra tính công khai trước cả thôn
Đêm ấy, ngọn đèn dầu hỏa cuối cùng vẫn cháy đến tận sáng.
Khi tôi mở mắt ra, trời đã mờ mờ sáng.
Tôi đứng dậy đi ra nhà chính, Trương Thái Đức mặc nguyên quần áo nằm ngủ trên ghế mây. Có lẽ đêm qua quá dài, tiêu hao quá nhiều sức lực, anh ngủ rất say, nhìn kỹ thì ngũ quan hiện ra một vẻ trong sạch chỉ người thiếu niên mới có.
Tôi rón rén cầm lấy tấm chăn mỏng đã trượt xuống đất của anh, định đắp lại cho anh. Nhưng chăn vừa chạm vào người anh, anh đã mở mắt.
Ánh mắt trong khoảnh khắc ấy là cảnh giác, nhưng sau khi nhìn rõ là tôi, liền đổi thành vẻ ôn hòa tỉnh táo.
“Trời sáng rồi.” Anh ngồi dậy, day day thái dương.
“Anh nên ngủ thêm một lát.”
“Đủ rồi.” Anh đứng dậy, “Đi thôi, chúng ta lên trấn.”
Trong thôn yên tĩnh đến lạ, ngay cả tiếng chó sủa cũng không nghe thấy. Trong không khí lơ lửng một tầng sương mỏng, ẩm ướt.
Trương Thái Đức đẩy xe đạp, đi bên cạnh tôi. Bánh xe nghiến qua đường đất, phát ra tiếng kẽo kẹt đơn điệu. Khi đi ra khỏi đầu thôn, anh bỗng nói: “Tờ giấy vàng đó, tôi cất rồi.”
“Ừ.”
“Ký hiệu ở trên đó, hình như tôi đã thấy ở đâu rồi.” Anh dừng một chút, “Lát nữa đến thư viện trên trấn tra tài liệu, có những thứ cũ, trong sách sẽ có ghi chép.”
Chúng tôi đi sớm, đến đồn công an trên trấn thì cổng lớn vừa mới mở. Người trực ban là một cảnh sát trẻ, vừa ngáp vừa nghe chúng tôi nói xong, cau mày lại.
“Cô nói là, có người thừa đêm lẻn vào nhà cô, lục lọi đồ đạc, còn để lại bùa?”
“Phải.”
“Mất thứ gì?”
“Không mất thứ gì đáng tiền, nhưng họ để lại cái này.” Trương Thái Đức từ trong túi lấy ra tờ giấy vàng bọc bằng giấy dầu, trải ra trên mặt bàn.
Cảnh sát trẻ ghé lại nhìn, tặc lưỡi một tiếng: “Vẽ cái quỷ gì thế này.”
“Là lời cảnh cáo.” Trương Thái Đức nói, “Gần đây chúng tôi đang tra sổ sách cũ trong thôn, đã động đến lợi ích của một số người.”
Cảnh sát ngẩng đầu, đánh giá chúng tôi một lúc: “Người Trương Hưng thôn?”
“Phải.”
“Thôn các cô…” Anh ta muốn nói lại thôi, cuối cùng xua xua tay, “Chuyện này tôi biết rồi. Đột nhập trộm cắp chưa thành, lại còn bày trò mê tín phong kiến để đe dọa, tính chất ác liệt. Thế này, tôi ghi chép lại, quay lại sẽ cử người xuống thôn đi thăm hỏi.”
“Khi nào thì có thể đi?” Tôi hỏi.
“Phải sắp xếp đã.” Cảnh sát cúi đầu bắt đầu viết biên bản, “Trong sở nhân lực eo hẹp, thôn các cô lại hẻo lánh, nhanh nhất cũng phải ngày kia.”
Từ đồn công an đi ra, mặt trời đã lên cao. Trên đường phố của trấn dần dần có tiếng người, quán ăn sáng bốc hơi nóng. Trương Thái Đức mua hai cái bánh nướng ở ven đường, đưa cho tôi một cái.
“Ăn chút gì trước đã.”
Chúng tôi đứng ở góc phố, lặng lẽ ăn bánh nướng. Bánh làm bằng lương thực thô, nhai trong miệng hơi rát cổ. Tôi nuốt miếng cuối cùng, bỗng nói: “Họ sẽ không đến đâu.”
Trương Thái Đức quay đầu nhìn tôi.
“Người của đồn công an sẽ không xuống thôn.” Tôi nói, “Cho dù có đến, cũng không hỏi ra được gì. Người trong thôn sẽ nói với họ, chẳng có chuyện gì xảy ra cả, là tự tôi nghi thần nghi quỷ.”
“Sao cô khẳng định như vậy?”
“Bởi vì đó là Trương Hưng thôn.” Tôi nhìn người đi đường dần đông lên trên phố, “Trong mắt người trong thôn, đây không phải là ‘vụ án’, đây là ‘chuyện trong thôn’. Chuyện trong thôn, thì phải để thôn tự xử lý. Người ngoài nhúng tay vào, chỉ khiến sự việc càng phiền phức hơn.”
Trương Thái Đức im lặng rất lâu, chiếc bánh nướng trong tay anh đã quên ăn, chỉ nắm lấy, nắm đến hơi biến dạng.
“Vậy thì làm theo quy củ của thôn.” Cuối cùng anh nói.
Tôi sửng sốt: “Cái gì?”
“Đã họ dùng cách của thôn để cảnh cáo chúng ta.” Anh nhét bánh nướng vào miệng, dùng sức nhai, nuốt xuống, “Chúng ta cũng dùng cách của thôn, tính cho rõ những món nợ cần tính.”
Trên đường về thôn, chúng tôi không nói thêm gì nữa. Nhưng một thứ ăn ý nào đó, trong chuyến đi lặng lẽ ấy đã lặng lẽ nảy mầm.
Tôi biết anh đang nghĩ gì, những sổ sách đã tra được, những cái tên bị xóa đi, những lương thực và vải vóc không cánh mà bay kia, không thể chỉ còn là con số trên giấy nữa, chúng phải biến thành thứ có thể đập thẳng vào mặt người ta.
Về đến thôn đã là giữa trưa, Trư A Tú đợi ở đầu thôn, thấy chúng tôi, vội bước nhanh đón lên, sắc mặt trắng bệch.
“Thế nào rồi?”
“Đã lập hồ sơ rồi.” Trương Thái Đức nói, “Nhưng đồn công an gần đây bận, phải đợi sắp xếp.”
Ánh sáng vừa mới lóe lên trong mắt Trư A Tú lại tối đi, cô cắn cắn môi, hạ giọng: “Chuyện tối qua, trong thôn đều đồn ầm lên rồi, tuy phần lớn đều đứng về phía chúng ta, nhưng có mấy tên dư nghiệt còn sót lại nói năng rất khó nghe.”
“Nói gì?”
“Nói… nói trong nhà Bạch tiểu thư rước phải thứ không sạch sẽ, tự mình lục tung nhà lên, còn đổ vấy cho người khác.” Giọng Trư A Tú càng lúc càng thấp, “Còn có người nói, thấy đồng chí Trương thường xuyên ra vào nhà cô…”
Tôi nhắm mắt lại, quả nhiên, họ đi rồi, nhưng tai mắt và thủ đoạn vẫn là cũ.
“Ai đồn?” Trương Thái Đức hỏi.
“Không biết ai nói trước, nhưng bị mấy chị dâu nghe được.” Trư A Tú sốt ruột đến đỏ cả vành mắt, “Họ nói chuyện khó nghe quá, mấy chị dâu truyền lời cũng có chút không nhịn được.”
“Không sao.” Tôi vỗ vỗ tay cô, “Trong dự liệu rồi.”
“Nhưng mà…”
“A Tú.” Tôi ngắt lời cô, “Cô đi mời các cô gái đến nhà tôi, cứ nói là, tôi có chuyện quan trọng cần bàn bạc.”
“Bây giờ?”
“Ngay bây giờ.”
Trư A Tú nhìn nhìn tôi, lại nhìn nhìn Trương Thái Đức, cắn răng một cái, xoay người chạy đi.
Đẩy cửa sân ra, trong nhà đã được dọn dẹp rất sạch sẽ.
“Vừa rồi anh nói ‘cách của thôn’, là có ý gì?” Tôi nhìn về phía Trương Thái Đức.
Anh nhìn về phía lư hương ở chính giữa nhà chính, ba nén hương cắm ngược vẫn còn dựng ở đó.
“Họ dùng cách này để cảnh cáo, là muốn chúng ta sợ.” Anh nói, “Sợ rồi, sẽ dừng tay, sẽ lùi bước. Vậy nếu chúng ta không lùi thì sao?”
“Họ sẽ dùng thủ đoạn tàn nhẫn hơn.”
“Vậy thì cứ để họ dùng ra.” Trương Thái Đức đi đến trước bàn thờ, “Trốn trong bóng tối giở trò, khó đề phòng nhất. Nhưng nếu ép họ phải đứng ra chỗ sáng, ngược lại dễ đối phó hơn.”
“Ép bằng cách nào?”
Anh xoay người, nhìn tôi: “Đem sổ sách, tính công khai.”
Buổi chiều, Trư A Tú dẫn các cô gái đến. Còn có một số người, đều là những người mấy ngày trước đã lén tìm chúng tôi, nói rằng bên tộc lão đã làm chuyện phạm pháp.
Tôi đóng cửa lại, xoay người đối mặt với họ.
“Chuyện tối qua, mọi người đều nghe nói rồi.” Tôi đi thẳng vào vấn đề, “Đồn công an đã lập hồ sơ, nhưng đợi họ đến tra, không biết phải đợi đến bao giờ. Trong thời gian này, còn sẽ xảy ra chuyện gì, ai cũng không biết.”
Trong nhà im phăng phắc.
“Chúng tôi…” Trong đó có một cô gái hỏi, “Bạch tiểu thư, có chuyện gì cần chúng tôi làm sao?”
“Tôi muốn mời mọi người…” Tôi nói, “Đem những lời đã nói với Thái Đức trước đó, nói lại một lần nữa. Nhưng lần này, không phải nói trước mặt một mình anh ấy.”
“Nói trước mặt ai?” Một vị thẩm tóc đã hoa râm run giọng hỏi.
“Nói trước mặt toàn thôn.”
Trong nhà nổ tung.
“Như thế sao được!”
“Không được không được, sẽ chết người mất…”
“Nhà tôi còn có con nhỏ…”
Trương Thái Đức giơ tay, ra hiệu cho mọi người im lặng. Anh đi đến giữa nhà, ánh mắt chậm rãi quét qua từng người.
“Chú.” Anh nhìn về phía người đàn ông trung niên đã từng hỏi trước đó, “Chú lần trước nói, tận mắt thấy đêm con gái nhà Trương Hồng là Chiêu Đệ gặp chuyện, thằng con thứ ba nhà Nhị tộc lão từ sau núi chạy về, quần áo có máu. Lời này, chú dám nói lại một lần trước mặt Trương Hồng không?”
Người đàn ông nghe xong mặt lập tức trắng bệch, môi run rẩy, không nói ra được nửa chữ.
“Vương thẩm.” Trương Thái Đức chuyển sang người phụ nữ tóc hoa râm kia, “Thẩm nói cháu gái của thẩm năm kia bị đăng ký là ‘bệnh mất’, nhưng hôm trước thẩm còn thấy nó khỏe mạnh, hôm sau người đã không còn, quan tài cũng không cho nhìn đã hạ táng. Lời này, thẩm dám nói trước mặt tất cả mọi người không?”
Vương thẩm ôm lấy mặt, khóc thành tiếng.
“Tôi biết mọi người sợ.” Giọng Trương Thái Đức không cao, nhưng từng chữ đều gõ vào lòng người, “Tôi cũng sợ, nhưng sợ thì có ích gì? Sợ, những lương thực bị tham ô kia có thể quay về? Sợ, những người chết không minh bạch kia có thể sống lại?”
Anh dừng một chút, từ trong túi vải đeo bên người lấy ra bản sao chép của xấp sổ sách, lật từng trang một.
“Đây là sổ nhập kho lương thực mùa thu năm năm trước, thiếu bốn mươi thạch. Đây là ghi chép phát vải hai năm trước, hai mươi tấm vải bị mốc hỏng. Đây là sổ nhân khẩu mười năm trước, trang này đã bị xé rồi dán lại, tên của mấy người phụ nữ đã mất.”
Anh giơ tờ giấy lên, đối diện với ánh sáng chiếu vào từ cửa sổ, những nét chữ ấy dưới ánh sáng không còn chỗ nào để trốn.
“Mọi người, những thứ này, cứ trắng đen rõ ràng nằm ở đây. Chúng không nói chuyện, nhưng chúng đều nhớ. Nhớ là bàn tay của ai đã lấy thứ không nên lấy, là cây bút của ai đã xóa đi thứ không nên xóa.”
“Đúng vậy, bây giờ, những người đó đi rồi, nhưng những thứ này vẫn còn. Người của họ không ở đây, nhưng tay của họ, vẫn còn đang vươn ra.” Tôi chỉ vào lư hương, lại chỉ vào từng người trước mắt, “Ba nén hương cắm ngược tối qua, chính là bàn tay đó. Lần này là cảnh cáo, lần sau thì sao? Lần sau nó sẽ vươn về phía ai? Vươn về phía cô? Hay vươn về phía cô? Hay vươn về phía đứa trẻ trong nhà các cô?”
Trong nhà lặng ngắt như tờ, chỉ còn tiếng thở nặng nề, và tiếng nức nở bị kìm nén.
“Chúng tôi không phải muốn mọi người đi làm chuyện dại dột.” Trương Thái Đức tiếp tục nói, “Tôi và Bạch Trạc Tâm chỉ muốn mời mọi người, giống như năm đó phản kháng những người đó, lại đứng cùng nhau một lần nữa. Một người nói, tiếng nhỏ. Hai người nói, tiếng cũng không lớn. Nhưng nếu những người chúng ta đây, cùng nhau nói ra những điều mình biết, thì tiếng đó, sẽ đủ lớn. Lớn đến mức tất cả mọi người đều có thể nghe thấy, lớn đến mức bàn tay giấu trong bóng tối kia, không dám tùy tiện vươn ra nữa.”
Anh đi đến trước mặt người đàn ông trung niên, nhìn vào mắt anh ta: “Chú, con gái chú năm nay chắc mười sáu rồi nhỉ? Đang học trung học trên trấn, thành tích rất tốt, thầy giáo nói có thể giới thiệu nó lên trường sư phạm ở huyện.”
Người đàn ông bỗng ngẩng phắt đầu lên, trong mắt đầy kinh hãi.
“Chú yên tâm, tôi chưa từng nói với bất kỳ ai.” Trương Thái Đức nói, “Tôi chỉ muốn nói, con gái chú sau này sẽ có tiền đồ lớn. Nhưng nếu Trương Hưng thôn vẫn như bây giờ, cho dù nó thi đỗ, thì có thể đi được bao xa? Những bàn tay đó, liệu có một ngày cũng vươn về phía nó không?”
Người đàn ông nghe xong, ánh mắt căng lại, tiếp đó anh ta há há miệng, cuối cùng, nặng nề, chậm rãi gật gật đầu.
Trương Thái Đức lại nhìn về phía Vương thẩm: “Vương thẩm, cháu gái của thẩm nếu còn sống, năm nay cũng nên gả chồng rồi nhỉ? Mỗi năm Thanh Minh thẩm đi tảo mộ cho nó, trong lòng là cảm giác gì?”
Tiếng khóc của Vương thẩm dừng lại, bà buông tay đang che mặt xuống, đôi mắt đục ngầu kia, có thứ gì đó đang từng chút một cháy lên.
Tôi nhìn về phía những cô gái từng bị ép chìm sâu trong khổ nạn: “Chúng ta đã cố gắng lâu như vậy, không phải là để có thể có một chỗ đứng trong thôn này, không còn bị người ta kìm kẹp, không để con của mình, thậm chí đời sau trở thành vật hy sinh nặng nề nhất của thôn này. Cho dù chúng ta đã đuổi được khối u độc của thôn, nhưng con đường cần cố gắng, vẫn còn dài và gian nan.”
Một người, hai người, ba người… Ánh mắt của những người trong nhà đều thay đổi. Nỗi sợ vẫn còn, nhưng dưới nỗi sợ, có một thứ khác nóng bỏng hơn đang cuộn trào.
Đó là nỗi uất ức đã nén quá lâu, là nỗi oan đã nuốt quá lâu, là nỗi hận khi mắt mở trừng trừng nhìn chính mình, nhìn người thân bị nuốt chửng mà bất lực.
“Được.” Người mở miệng đầu tiên là Xuân Mai, cô đi đến trước mặt tôi nhìn tôi, “Tôi nói, nói trước mặt toàn thôn, tôi cũng dám nói.”
Cô gái câm cũng đứng dậy ngay sau cô.
“Tôi cũng nói.” Sau đó, người đàn ông trung niên và Vương thẩm đứng dậy.
“Tính tôi một người…”
“Còn có tôi…”
Theo những tiếng nói đầy nhà hòa quyện vào nhau, âm thanh tụ họp đêm đó trong hầm phòng không lại tái hiện. Trương Thái Đức nhìn tôi, nhẹ nhàng gật gật đầu. Tôi đi đến trước mặt họ, cúi người thật sâu.
“Cảm ơn, vì chính mình, cũng vì chúng ta.”